RELIGIE IN EEN SECULIERE TIJD

  Zaterdag 15 september 2007 vindt de eerste bijeenkomst van de Sint Nicolaas Academie plaats in haar nieuwe behuizing: Mozeshuis, Waterlooplein 205. Spreker is pater Jacques Broeders, legeraalmoezenier en justitiepastor. Soldaten en boeven behoren tot zijn dagelijkse praktijk, terwijl de Rotary Club en de kerkelijke officialiteit hem evenmin vreemd zijn. Hij past zich aan en constateert dat het “geloof” in ruime zin op alle mogelijke manieren leeft in wie van God en godsdienst los lijken. Niet het geloof van rede en verlichting, maar dat van het hart is waar het om gaat. Vergeleken met het recente verleden wordt religie weliswaar niet meer genegeerd, maar in haar georganiseerde vorm, als kerk, duren de aloude vooroordelen onverminderd voort. Komt de religie echt terug, of wordt ze nog marginaler? Het noorden van Europa is geseculariseerder dan het zuiden, in Noord en Zuid Amerika is de godsdienst nog altijd sociaal geïntergreerd en in Rusland mag zelfs van een opbloei gesproken worden.

  In onze eigen omgeving, of daar waar de scheiding van kerk en staat het verst is doorgevoerd, zijn zingeving en spiritualiteit de wondermiddelen waarmee de individu uit zijn materialistische milieu poogt te ontsnappen. New age en nihilisme, reli-shoppen en self-help, Nietzsche en transcendente meditatie, het heeft weinig te maken met wat oudtijds doorging voor het “geestelijk leven”. De psalmen, Franciscus van Assisi, Teresa van Avila, Jan van het Kruis worden op eigentijdse wijze beleefd en uitgelegd: Buiten de kerkelijke traditie. Pater Broeders laat zich aanspreken op verklaarde atheïsten als Dawkins en Kuitert, die hij in discussies contrasteert met Dostojewski, Baudelaire, Borges of Graham Greene: God en het goddelijke zijn verhuld en laten zich niet met het verstand beredeneren.

  Is de Kerk kapotgemaakt door liberale krachten van buitenaf, of ligt de oorzaak binnen haar zelf? Die vraag stelt pater Broeders niet. Liever klampt hij aan bij de troost die bijvoorbeeld een bisschop Muskens geeft in diens recente “Opmaat tot eeuwigheid”. Ook via de kunst laat de religie zich stimuleren. Want de honger naar het hogere is onverwoestbaar.

  Wie gelooft in God, blijft jong van hart – merkt een van de vragenstellers na afloop op.