HUWELIJK EN ECHTSCHEIDING, EN DE CRISIS VAN DE WESTERSE BESCHAVING      

   De crisis van de Westerse Beschaving heet het boek van Mr. De Kok. Een van de vele gedachten die erin staan, luidt dat het begrijpen van Jezus veel tijd nodig heeft. Verbinden we die gedachte met het onderwerp van zijn lezing – Het huwelijk in het licht van een nieuwe kijk op het Evangelie -, dan moet men de veelvuldigheid van echtscheidingen vooral daaraan toeschrijven, aan het feit namelijk dat men Jezus nog steeds niet begrijpt. Bedoeld wordt dat het natuurlijke overlevingsinstinct, de ik-drang sterker is dan ze zichzelf wegcijferende liefde, de opofferingsgezindheid die het Evangelie propageert. Wie trouwen, en meer nog wie ongehuwd samenwonen, denken aan zichzelf in plaats van aan de ander. De kerk is naar de mening van Mr. De Kok in het verleden op het punt van de huwelijksmoraal te streng geweest door ontbinding van het huwelijk onmogelijk te maken, en door sterke nadruk op seksualiteit als enige zonde. Wat de zonde in het algemeen betreft, is Mr. De Kok van mening dat we daar door toedoen van Paulus een verkeerd begrip van hebben. Ook de erfzonde is volgens hem een onjuist begrip. Jezus kwam niet zozeer om ons te verlossen, maar om ons te verlichten.

   Een ander bewijs van het nog niet begrijpen van het Evangelie, zijn de oorlogen. Nog tot en met 1914 kwam het voor dat priesters uittrekkende legers zegenden, terwijl de vijanden christenbroeders waren. Een volgend bewijs, is de hebzucht. De eerste christenen leefden in gemeenschap van goederen, maar al gauw kwam daar de klad in, zoals al blijkt uit een passage in de Handelingen der apostelen. De traditie of overlevering, waar de kerk grote waarde aan hecht, laat zien dat men de leer van Jezus niet onversneden navolgde. Er groeide een soort casuïstiek omheen, een oerwoud van commentaren. Paulus al, mag men geen apostel noemen. Christus heeft hij nooit gekend. Hij was even vrouwonvriendelijk als Augustinus, die bovendien de onwenselijke leer van de erfzonder erbij haalde. De Tien Geboden kan de christen missen, aangezien alles wat hij hoeft te praktizeren vervat ligt in de naastenliefde.

   Naastenliefde betekent niet dat je geen geweld mag gebruiken. Je mag je verdedigen als jijzelf of je gezin wordt aangevallen, je mag gewapend opkomen voor je vaderland als dat wordt binnengevallen. Jezus keurt geweld niet af.

   Cruciaal voor de christen is het vertrouwen op de Voorzienigheid. Net als de vogels en de bloemen uit de evangelische gelijkenis, moet de christen zich geen zorgen maken over de dag van morgen. God voorziet. Hij geeft ieder op zijn tijd wat hij nodig heeft. En de ontvanger hoort dankbaar te zijn voor de kleinste dingen.

   Als advocaat die veel met echtscheidingen te maken heeft, geeft Mr. De Kok aan dat hij in deze zaken liefst beide partijen eerst ieder afzonderlijk zijn of haar verhaal laat vertellen, om ze daarna gelijktijdig met elkaar aan het woord te laten. Dat die werkwijze ook lucratiever bleek te zijn dan de korte afhandeling, is het werk van de Voorzienigheid. 

   Tijdens het vragenuurtje maakt iemand bezwaar tegen de opvatting dat Jezus niet in de eerste plaats zou zijn gekomen om ons te verlossen, maar te verlichten. Daarop reageert een ander met dat God in de eerste plaats mens wilde worden, zich wilde manifesteren. Daarmee stemt Mr. De Kok in.

de voorzitter